Việt Nam mặn mà nhiệt điện than và nỗi lo công nghệ

.
Diễn đàn trí thức
Việt Nam mặn mà nhiệt điện than và nỗi lo công nghệ (Diễn đàn trí thức) - Trong khi các nước đang chú trọng đầu tư năng lực tái tạo thì Việt Nam lại lội vào vũng bùn mà thế giới đang phải từ bỏ.
  • Xây nhiệt điện than: Không thể chọn công nghệ Trung Quốc
  • Nhiệt điện than: Thế giới giảm, Việt Nam vẫn nóng

Dự báo tử vong do nhiệt điện than ở Việt Nam

Theo số liệu trong báo cáo có tiêu đề "Bùng nổ và thoái trào 2017" của mạng lưới giám sát các nhà máy điện than toàn cầu, quy hoạch điện VII điều chỉnh (quyết định 428/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký ngày 18/3/2016), Việt Nam đặt kế hoạch đến năm 2020, nâng tổng công suất nhiệt điện than lên khoảng 26.000MW, chiếm khoảng 49,3% tổng sản lượng điện sản xuất.

Năm 2025, tổng công suất khoảng 47.600MW, chiếm khoảng 55% điện sản xuất, và năm 2030 tổng công suất khoảng 55.300MW, chiếm khoảng 53,2% điện sản xuất. Với việc điều chỉnh quy hoạch này, Việt Nam đã loại bỏ được 20.000MW công suất các nhà máy điện than theo kế hoạch cũ.

Theo quy hoạch ngành than, đến năm 2020 nhu cầu than cho sản xuất trong nước khoảng 75 triệu tấn. Tuy nhiên, nguồn than trong nước chỉ đáp ứng được khoảng một nửa nhu cầu. Theo đó, đến năm 2030 dự kiến Việt Nam phải nhập khoảng 120 triệu tấn than.

Viet Nam man ma nhiet dien than va noi lo cong nghe

Thế giới xóa bỏ dần nhà máy nhiệt điện than nhưng Việt Nam ngày càng gia tăng

Riêng trong 5 tháng đầu năm 2017, Việt Nam đã nhập khẩu 5,57 triệu tấn than, trị giá 577,218 triệu USD, giảm 4,7% về lượng nhưng tăng 58,3% về trị giá.

Nhiệt điện than đã và sẽ vẫn đóng một vai trò quan trọng trong cơ cấu ngành điện của Việt Nam trong thời gian tới.

Thế nhưng, theo kết quả một nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học từ Đại học Harvard, Hoa kỳ (2015) dựa vào Quy hoạch điện VII thì sự hiện diện các hạt PM 2.5 ô nhiễm từ nhiệt than tại Việt Nam đã gây ra khoảng 4.300 cái chết yểu trong năm 2011.

Báo cáo nhấn mạnh, dự báo đến năm 2030, con số tử vong do nhiệt điện than ở Việt Nam hằng năm có thể sẽ lên đến 25.000 người, nếu tất cả các nhà máy trong quy hoạch điện VII được xây dựng.

Một nghiên cứu tương tự do Boston-based Health Effects Institute (HEI) hợp tác với các nhà khoa học từ các trường Đại học của Trung Quốc (như Tsinghua University in Beijing) và Ấn Độ cũng kết luận17 về nguy cơ các hạt PM2.5 chủ yếu do nhiệt điện than đã gây ra 366.000 ca chết yểu ở Trung Quốc trong năm 2013.

Chúng ta đã có những thông tin chính thống về mức độ ô nhiễm, những "làng ung thư" ở Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều nơi có phát triển nhiệt điện than. Đây cũng là những minh chứng thực tế.

Chính vì thế, từ năm 2014 đến nay, nhiều quốc gia có chủ trương giảm dần hoặc chấm dứt phát triển các nhà máy nhiệt điện than. Mỹ đã giảm nhiệt điện than từ năm 2006. Chính phủ Mỹ đã quyết định đóng cửa dần các nhà máy nhiệt điện than toàn quốc từ 2015 - 2022 (từ 60% xuống còn 30% số lượng).

Tính tới tháng 12/2015, đã có 189/236 nhà máy điện than bị hủy bỏ. Tiến trình đóng cửa nhà máy điện than ở Mỹ có thể nhanh hơn kế hoạch và hoàn toàn không có dự kiến khôi phục loại hình phát điện gây ô nhiễm này. Nhiệt điện than của Trung Quốc không tăng không giảm trong 2 năm 2013 và 2014.

Trong thời gian tới, nhiệt điện đốt than ở Trung Quốc được dự báo cũng sẽ giảm nhất là khi tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại và tình trạng ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn ở nước này đang trở nên rất nghiêm trọng.

Trao đổi với Đất Việt, chuyên gia Ngô Đức Lâm, chỉ rõ, tại hội nghị về biến đổi khí hậu lần thứ 23 (COP 23) vừa qua, 20 nước gồm Canada, Anh, Đan Mạch, Hà Lan, Phần Lan, Pháp, Italy, New Zeland, Costa Rica, quốc đảo Fiji và khoảng 10 quốc gia khác đã quyết định không sử dụng than để sản xuất điện vào năm 2030. Riêng nước Pháp sẽ đóng cửa hoàn toàn các nhà máy nhiệt điện than chỉ trong 3 năm nữa.

Những hệ lụy được cảnh báo trước

Về vấn đề trên, chia sẻ với Đất Việt, PGS.TS. Lê Anh Tuấn - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Cần Thơ cảnh báo, do những áp lực phải gia tăng hiệu suất phát điện, tiết kiệm chi phí nhiên liệu và giảm thiểu các tác động gây ô nhiễm môi trường, nên các nhà đầu tư đã đưa ra nhiều giải pháp công nghệ mới.

Cụ thể là than sạch và ứng dụng các thiết bị xử lý môi trường khử bụi, khử S02, NOx…một số công nghệ về nhiệt điện than đã được đề xuất và áp dụng như đốt than tầng sôi tuần hoàn, đốt than tầng sôi áp lực, khí hóa than.

Ở Đức, còn giới thiệu công nghệ chôn carbon từ nhà máy nhiện điện than xuống sâu trong lòng đất. Các chất thải khác như tro xỉ được đề xuất như chất phụ gia trong sản xuất xi măng, bê tông, vật liệu xây dựng.

Tuy nhiên, hầu hết các công nghệ này đều rất đắt đỏ, công nghệ áp dụng phức tạp, khó thương mại. Một báo cáo nghiên cứu mới nhất của Kiko Network (Nhật Bản) về công nghệ hiện đại nhất về IGCC, nghiên cứu đã chỉ ra công nghệ mới nhất này không thể giúp giảm phát thải triệt để và chi phí của nó quá đắt. Báo cáo này sẽ công bố vào ngày 14/11/2016 tại COP22.

Ngoài ra, để áp dụng những công nghệ này, khi tăng nhiệt độ và áp suất, lò hơi phải sử dụng kim loại chịu nhiệt đặc biệt có chi phí cao.

Thực tế, khả năng gây ô nhiễm dù có giảm thiểu nhưng nguy cơ vẫn khá cao và không thể khắc phục hoàn toàn.

Nhấn mạnh tới công nghệ sản xuất, PGS. TS Trương Duy Nghĩa - Chủ tịch Hội KHKT Nhiệt Việt Nam cho rằng hiện nay, hầu hết các nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam đang sử dụng công nghệ Trung Quốc như Uông Bí, Vĩnh Tân 2, Duyên Hải... đều đang sử dụng áp suất cận tới hạn (180MW).

adasia-->
Nguồn: baodatviet.vn